Gündem Postasi

Böbrek Taşı ve Böbrek Sancısı

Böbrek Taşı ve Böbrek Sancısı
06 Haziran 2018 - 2:14 'de eklendi ve 38 kez görüntülendi.

Vücudumuzda biyokimyasal işlemler sonucu atık maddeler oluşmaktadır. Yaşamsal faaliyetlerin devam edebilmesi için bu atık maddelerin vücuttan atılması önemlidir.  Omurgamızın her iki tarafında bulunan böbreklerimizin görevi atık maddeleri süzüp idrar yoluyla dışarıya atmaktır. Bununla beraber böbreklerin bir diğer görevi vücut için gerekli bazı mineral, su gibi maddelerin seviyesini ayarlamaktır.

Erkeklerde daha sık görülen böbrek taşı rahatsızlığı kendini böbrek sancısı ile gösterir. Birçok kişinin muzdarip olduğu bu rahatsızlık dayanılmaz ağrılara neden olur. Böbrek kanallarında mineral içerikli sert kitlelerin oluşması böbrek taşlarına sebep olur. Tam olarak taşların neden meydana geldiği bilinmemekle birlikte şu özelliklere sahip kişilerde sık görülmektedir; doğuştan idrar yolu problemi olanlar, ailesinde böbrek taşı olanlar, gut gibi sistemik rahatsızlıkları olan kişiler.

Böbrek Taşı Nasıl Meydana Gelir ?

Böbrek iç havuzunda mineral parçacıkları sertleşerek kitle oluşturur. İdrar birikim yerlerinde birleşen kitleler böbrek taşı olarak adlandırılır. Böbrek sancısı ile nükseden bu taşlar buğday tanesi kadar olduğu gibi ceviz büyüklüğünde de olabilir. Nadir vakalarda daha büyük böbrek taşlarına rastlanmaktadır. Günümüzde böbrek taşlarının oluşma mekanizması hala araştırma konusudur. Bu konuda en net cevabı belirli bir yoğunluğa ulaşan maddelerin kristalleşmesi vermektedir. Bildiğiniz gibi böbrekler vücudumuzdaki atıkları kandan temizleyerek, idrarla atmaktadır. İdrarda çözülemeyen atıklar ise böbrek taşlarını meydana getirir. Taşlar çok küçük boyutlarda iken herhangi bir sorun yaratmadan düşerken büyük boyutlarda olanlar idrar kanallarını tıkayarak böbrek sancısı ve bulantı yapar. Böbrek taşı kalsiyum, sistin, ürik asit, oksalat gibi maddelerin idrarda çözünmemesi sonucu oluşur. Kişilerin bol miktarda su tüketmesi taş oluşumunu engelleyecektir. Böbrek taşlarına neden olan başka bir durum ise idrar yolu iltihaplarıdır. Bilhassa böbrek veya idrar yollarında meydana gelen ve sık tekrarlayan iltihaplar, böbrek taşına neden olmaktadır. Struvit türündeki bu taşlar kadınlarda daha sık görülmektedir.

Böbrek Taşı Belirtileri

Büyük boyutlardaki böbrek taşı idrar kanalına geçerek kasığa doğru yayılan ağrılara sebep olur. Bu ağrılar tıpta böbrek koliği olarak bilinmektedir. Küçük boyutlardaki taşlar ise idrarla atıldığı için herhangi bir ağrıya neden olmaz. En sık rastlanan belirti olan böbrek sancısı böbrek taşının olduğu tarafta meydana gelir. Taşın bulunduğu yerden hareket etmesi ağrının görüldüğü yeri de değiştirecektir. Eğer ağrı böğür denilen bölgede yaşanıyorsa taş böbrek veya üst idrar yollarında bulunmaktadır. Eğer aşağıdaki belirtilere sahipseniz böbrek taşı olma ihtimali yüksektir.

  • Kasık veya bel bölgesinde (erkeklerde testis veya erbezi torbasında) sürekli olarak rahatsızlık hissi yaratır.
  • Karnın arka kısmı, kasıklar, böğür ve bel bölgesinde şiddetli böbrek sancısı Bu sancı birkaç dakika sürebileceği gibi birkaç saatte sürebilir.
  • Uzanıp yatarken rahatsızlık hissedilmesi.
  • Bulantı, kusma, idrar yaparken yanma hissi.
  • Sık idrara çıkma sorunu.
  • İdrarın kanlı olarak gelmesi.
  • Bazı durumlarda idrar kanallarını tıkayan böbrek taşı iltihaba sebepe olur. Böyle durumlarda ateş, ishal, titreme gibi sorunlar yaşanır.

Böbrek sancısı kişiden kişiye farklı seyreder. Bazı hastalarda herhangi bir ağrı yaşanmazken bazılarında hastanelik olacak şekilde bir ağrı söz konusu olabilir. Böbrek ağrısının süresi 1-2 dakika ile saat arasında değişebilir. Taşın bulunduğu yerden hareket etmesi ataklara yol açar.

Böbrek Taşı Türleri Nelerdir ?

Böbrek taşı çeşitleri bu taşları meydana getiren maddelere göre belirlenir. İdrarda bulunan bazı minerallerin miktarında artış olması sonucu böbrek taşları oluşur. Hissedilen böbrek sancısı taş oluşumunu gözler önüne sererken türleri şu şekilde sıralanmaktadır.

Kalsiyum Böbrek Taşları: Vücutta fazla miktarda kalsiyum birikmesinin neden olduğu böbrek taşı türüdür. 20-30 yaş arası erkeklerde daha sık görülmektedir. Kalsiyum böbrek taşlarını oksalat maddesi tetikler. Bu madde kalsiyumla birleşerek taş oluşumuna neden olur. Oksalat maddesi ıspanak, çikolata, pazı ve C vitamini takviyelerinde bulunmaktadır. Kalsiyumun emilmesini sağlayan D vitamininin fazla miktarda alınması da bu türdeki taşların oluşumunu tetiklemektedir.Sistin Böbrek Taşları: Sistinüri hastalığına bağlı olarak meydana gelen böbrek taşı türüdür. İdrarda sistin maddesinin fazla miktarda birikmesiyle oluşur. Sistinüri hastalığı genetik olup nadir görülen bir hastalık olduğu için bu türdeki taşlarda aynı şekilde nadir görülmektedir.Strüvit Böbrek Taşları: Adını aldığı mineralin böbreklerde birikmesi sonucu meydana gelir. Sık idrar yolu enfeksiyonu yaşayan kişilerde bu tür böbrek taşları şiddetli böbrek sancısı ile beraber görülmektedir. Kadınlarda daha çok görülen bu türdeki taşlar aşırı boyutlarda büyüyebilmektedir.Ürik Asit Böbrek Taşları: Bu taşlar Gut hastalığı olan kişilerde görülmektedir. Erkeklerde daha sık görülen bu taşlar kemoterapi tedavisi gören kişilerde de görülmektedir.

Böbrek Taşı Tanı ve Tedavisi Nasıl Yapılır ?

Böbrek sancısı çeken kişilerin hastaneye başvurmasıyla teşhis edilen böbrek taşı tanısı kolay bir şekilde konulmaktadır. Günümüzün teknolojik cihazları sayesinde görüntüleme cihazları ve gerekli laboratuvar tetkikleriyle böbrek taşları kolayca tespit edilmektedir. Taşın tanısı ve yerinin tespiti için doğrudan röntgen grafı veya ultrasonografiden faydalanılır. Bu yöntemler ile taş görülemezse bilgisayarlı tomografiye başvurulur.

Böbrek taşı tedavisi genel olarak 4 başlık altında toplanmaktadır. Gerçekleştirilecek olan tedavi taşın türüne bağlı olarak değişmektedir. Eğer taşlar 5 mm’den küçükse tedavisi son derece kolay olup birtakım antispmazmodik ilaçlar ve bol miktarda su içilmesiyle kendiliğinden düşmektedir. Böyle vakalarda böbrek sancısı hafif hissedilir. Eğer taşların büyüklüğü 5 mm’den fazla ise aşağıdaki tedavi yöntemlerinden biri kullanılır.

1.Doğal Yollarla Taşın Düşürülmesi

Genel olarak böbrek taşı problemlerinin çoğunluğu kendiliğinden düşme eğilimi gösterir. Taşların %80’i ilaç tedavisi uygulanarak düşmektedir. Kendiliğinden düşebilmesi için taşın büyüklüğü önemli olup 4-5 mm’nin altındaki taşlar ilaçla müdahale ile düşmektedir. Böyle durumlarda böbrek sancısı neredeyse hissedilmez.

2.ESWL Yöntemiyle Taşın Düşürülmesi

Bu yöntem vücut dışından şok dalgaları uygulanarak gerçekleştirilir. ESWL cihazları kullanılarak uygulanan bu böbrek taşı tedavi yönteminde X-ray ve ultrason cihazları ile odaklama yapılarak taş kırılır. Böbrek taşı üzerin yüksek frekansta ses dalgası gönderilerek uygulanan bu yöntem 20 mm’ye kadar olan problemlerde %99 başarı sağlamaktadır.  Hafif bir böbrek sancısı hissedilen tedavi öncesi hastaya ağrı kesici verilir. Kırılan taşlar idrar yoluyla dışarıya atılır. Taşların büyüklüğüne ve türüne göre seans sayısı değişmektedir. Hasta aynı gün veya 1 gün sonra taburcu edilir.

3.PCNL ve URS Yöntemleriyle Taşın Düşürülmesi

Minimal invaziv adı verilen bu girişimlerde hedef üriner sistemi taştan kurtarmak ve hastanın günlük yaşantısına kısa sürede dönmesini sağlamaktır. Bu girişime başvurulması için taşın diğer tedavi yöntemleriyle düşmüyor olması, idrarın akmasını engelleyecek boyutta olması ve idrar yolu enfeksiyonlarına sebebiyet vermesi gerekiyor.

PCNL: Tıp dilindeki adı Perkütan Nefrolitotomi olan bu girişim için kapalı böbrek taşı ameliyatı diyebiliriz. Öncelikle sırtta böbrek hizasına gelecek şekilde 0.5-1 cm boyutunda kesi işlemi yapılır. Optik cihaz aracılığıyla taşın yeri tespit edilerek çıkarılır. Bu ameliyatın özelliği vücut dokularının yapısını bozmuyor olmasıdır. Dolayısıyla hastanın iyileşme süreci daha hızlı gerçekleşir. Açık ameliyata göre daha az böbrek sancısı hissedilir. Hasta 2-3 gün gibi kısa bir süre zarfında taburcu edilir.URS: Üreter taşı ameliyatı olup aynı şekilde kapalı sistemle yapılır. Bu böbrek taşı hem ESWL hem de URS yöntemleri kullanarak düşürülmektedir. URS yönteminde kesi işlemi yapılmaz. Bu yöntemde özel bir endoskopik cihaz yardımıyla idrar yoluna girilir. Cihaz taşı görüntüler ve temizler. Kesi işlemi olmadığı için iyileşme süreci çok daha hızlı olup genelde aynı gün hasta taburcu edilmektedir. Tedavi sonrası hafif miktarda böbrek sancısı hissedilir.

4.Açık Ameliyat Yöntemiyle Taşın Düşürülmesi

Geçmişte sık başvurulan açık ameliyat yöntemi günümüzde neredeyse uygulanmamaktadır. Minimal invaziv yöntemleriyle böbrek taşı tedavisi hızlı ve sorunsuz olmaktadır. İyileşme süreci de daha hızlı olduğu için açık ameliyat yerine tercih edilmektedir. Taşın yeri ve büyüklüğüne göre gerekmediği sürece açık ameliyata başvurulmaz. Açık böbrek taşı ameliyatının en büyük dezavantajı iyileşme sürecinin uzun sürmesi, enfeksiyon kapma riski ve tedavi sonrası yoğun böbrek sancısıhissedilmesidir.

Tekrar Böbrek Taşı Oluşumunu Önleme

Böbrek taşı alındıktan sonra yaşam tarzına dikkat edilmezse tekrarlayabilen bir problemdir. Bu nedenle tekrar taş oluşumunu engellemek ve tekrar aynı böbrek sancısı rahatsızlığını yaşamamak adına şu tavsiyelere dikkat etmelisiniz.

  • Günlük olarak mutlaka 2.5-3 lt arası su tüketmelisiniz. Su haricinde sıvı alımınız gün içerisine yayılmış bir şekilde dengeli olmalıdır.
  • İdrar renginizi takip ediniz. Sağlıklı idrar rengi açık renk olmalıdır.
  • Lifli gıda ve meyve açısından zengin beslenmeye dikkat ediniz.
  • Tuz tüketiminin fazla olması böbrek taşı oluşumunu engeller. Tuzu yemeklerinizde az kullanmaya özen gösterin. Günlük tükettiğiniz tuz miktarı 5 gramı aşmamalıdır.
  • Sağlıklı bir vücut ağırlığına sahip olmanız, ani kilo kayıplarından kaçınmanız böbrek taşı oluşumunu önlemede etkili unsurlardır.
Etiketler :
SON DAKİKA HABERLERİ
İLGİLİ HABERLER